Zjawiska na niebie

Światło zodiakalne to słaba, stożkowata poświata, która wznosi się od horyzontu ukośnie wzdłuż ekliptyki – to światło Słońca rozproszone na pyle krążącym w płaszczyźnie Układu Słonecznego. Od lutego do kwietnia widać je wieczorem na zachodzie, przez ok. godzinę po końcu zmierzchu astronomicznego: ekliptyka stoi wtedy po zachodzie Słońca stromo nad horyzontem. Wieczory bez Księżyca: 1–7 lutego, 23 lutego – 9 marca, 24 marca – 7 kwietnia, 23–30 kwietnia. Najlepiej 24 lutego od 19:15 do 20:15. Jest słabsze niż Droga Mleczna: potrzebne jest naprawdę ciemne niebo z dala od świateł miast i odsłonięty zachodni horyzont – z miasta nie widać go wcale.

Centrum naszej Galaktyki – najjaśniejsza i najgęstsza część Drogi Mlecznej, w gwiazdozbiorze Strzelca – z Polski zawsze stoi nisko nad południowym horyzontem: z okolic Poznania wznosi się najwyżej na ok. 7°. Widać je tylko w ciemne noce bez Księżyca, gdy Słońce jest ponad 18° pod horyzontem, a centrum co najmniej 5° nad nim. Wiosną centrum wschodzi dopiero nad ranem, więc trzeba patrzeć przed świtem. Takie noce: z 1 na 2 kwietnia, z 3 na 4 kwietnia, od wieczora 5 do rana 14 kwietnia, od wieczora 28 kwietnia do rana 11 maja. Najlepiej w nocy z 28 na 29 kwietnia 2027, ok. 02:52: 7° na południu. Potrzebne jest odsłonięte południe i ciemne niebo z dala od miast, a nisko nad horyzontem zwykle wisi mgiełka, która gasi słabsze gwiazdy. Gołym okiem to jaśniejsze, ziarniste obłoki gwiazd poprzecinane ciemnymi pasami pyłu; aparat na statywie pokaże więcej.

Od końca maja do połowy sierpnia warto wypatrywać obłoków srebrzystych – najwyższych chmur na Ziemi (ok. 80 km), które jeszcze odbijają światło Słońca, gdy niebo pod nimi jest już ciemne. Wyglądają jak srebrzystoniebieskie pasma, fale i siateczki nisko nad północnym horyzontem, wyraźnie jaśniejsze niż zmierzchowe niebo. Szukaj ich, gdy Słońce jest 6–16° pod horyzontem: 1–2 godziny po zachodzie nisko na północnym zachodzie, a przed świtem na północnym wschodzie. Najdłużej taki zmierzch trwa w nocy z 14 na 15 lipca 2027: od 21:56 do 04:00. Najczęściej pojawiają się od połowy czerwca do połowy lipca. To okno obserwacyjne, nie prognoza: obłoki nie zjawiają się co noc i nie da się ich przewidzieć z wyprzedzeniem.

Światło zodiakalne to słaba, stożkowata poświata, która wznosi się od horyzontu ukośnie wzdłuż ekliptyki – to światło Słońca rozproszone na pyle krążącym w płaszczyźnie Układu Słonecznego. Od września do listopada widać je przed świtem na wschodzie, przez ok. godzinę przed początkiem świtu astronomicznego: ekliptyka stoi wtedy przed wschodem Słońca stromo nad horyzontem. Poranki bez Księżyca: 1–13 września, 29 września – 12 października, 28 października – 11 listopada, 26–30 listopada. Najlepiej 12 października od 04:18 do 05:18. Jest słabsze niż Droga Mleczna: potrzebne jest naprawdę ciemne niebo z dala od świateł miast i odsłonięty wschodni horyzont – z miasta nie widać go wcale.